درس سوم فارسی ششم دبستان . داستان من و شما
شکوه فرهنگ و آیین ما در تو آشکار شده است و پرچم دانایی و دانش پژوهی ما ایرانیان به وسیله ی تو برافراشته شده است .
کابل و تهران و تبریز و بخارا و خجند ...........جمله ، ملک توست تا بلخ و نیشابور و هری
وسعت تصرف گویش تو از کابل و تهران و تبریز و بخاراوخجند تا بلخ و نیشابور و هرات است.
جاودان زی ، ای زبان دانش و فرزانگی .............تا به گیتی نور بخشد آفتاب خاوری
تا زمانی که آفتاب از مشرق طلوع می کند تو جاودانه زندگی کن ای زبان دانش وخردمندی .
فارسی را پاس می داریم زیرا گفته اند .............«قدر زر ، زرگر شناسد قدر گوهر ، گوهری»
ما زبان فارسی را حفظ می کنیم چون همانطور که زرگر قدر زر را و جواهر شناس
قدر جواهر را می داند ، ما هم قدر زبان فارسی را می دانیم .
معنی واژه ها
فراز= بلندی / فرود = پستی / اعتبار = در اینجا آبرو -ارزش / عظمت =بزرگی /شکوه = هیبت – فرّ / شوکت = شکوه - فرّ – عظمت / بی گمان =بدون شک / درک =فهم / دلاوری = شجاعت / دّر =مروارید / دری =فارسی کهن / فرّ =شکوه - زیبایی / آیین= مذهب – روش / رایَت =پرچم – درفش /جمله =در اینجا به معنی همگی است / مُلک = سرزمین / زی = زندگی کن / فرزانگی =خردمندی / گیتی = جهان/خاوری =شرقی / پاس می داریم =قدر می دانیم - ارزش می نهیم .
فعالیت های درس
1- کلمه های مترادفی را که در متن درس به کار رفته است ، پیدا کنید وبنویسید .
مانند = مثل ........... عمر= زندگی ........... شور = شادابی .......... تلاش=کوشش ........... بزرگی= عظمت
شکوه=شوکت ........... پابرجا = استوار .......... قدرت = توان ........... کلمه = واژه .......... پیوستگی = اتحاد
2- برای هر کلمه دو هم خانواده بنویسید .
تلفظ = الفاظ = لفظ
عزت = عزیز = عِزّ
مقصود = قاصد = قصد
عظمت = معظم = عظیم
3-با توجه به متن درس جدول زیر را مانند نمونه کامل کنید .
...........کلمه ............. آن ............ ها ........... ات
.........ستاره.........ستارگان .... ستاره ها ......-------
..........نسل ...........-------........ نسل ها .....-------
............آن ...............آنان ......... آن ها ........-------
......... آوا .............--------......... آوا ها .........-------
.........نغمه............--------......... نغمه ها ......-------
........فرزند............ فرزندان.......فرزند ها .......--------
.......تغییر ............---------......-----------......تغییرات
......دوست........... دوستان ......دوست ها ....------
......دشمن ........ دشمنان ...... دشمن ها ....--------
4- برای هر کلمه دو صفت مناسب بنویسید
کلمه ........... صفت 1 .......... صفت 2
فرزندان ....... کوشا ............. خردمند
خط ........... زیبا ................ خوش
نگاهبان ....... هوشیار ......... با دقت
املاء
1- در متن زیر ، کلمات مشخص شده را با حروف مناسب کامل کنید .
تلاش و کوشش شما فرزند مهر بان باعث سربلندی و عزت من می شود . بزرگی و عظمت من و شما به این است که با هم ، کنار هم و نگهبان هم باشیم . تغییر و تحوّل ویژگی هر پدیده ی زنده است .
چهره ی نوشتاری و خطّی من ، برای ایجاد دوستی و صمیمیت میان من و شما کمی بیشتر اهمیّیت دارد .
2- برای هر یک از واژه های زیر دو هم خانواده بنویسید .
کلمه ................ هم خانواده 1 ................ هم خانوداه 2
ظاهر ................... ظهور ............................ مظاهر
محبت ................. محب ........................... محبوب
3- در بند نخست درس واژه هایی را که یک نقطه دارند بیابید و بنویسید .
من ...... موجود ..... فرود ..... طولانی ...... خود ....... همان ....... با ........ نسل ........ بر ....... جاری
بوده ام ..... هم وطن
نگارش
1- چند کلمه مترادف از متن درس انتخاب کنید و با استفاده از آن ها یک بند در باره ی زبان فارسی ، بنویسید
زبان فارسی ترکیبی از شکوه و شوکت تاریخ پر بار ایرانیان است
تاریخی که با عظمت و بزرگی ایرانیان گره خورده . زبانی که سرشار
از آواهای دلنشین و نغمه های مهربانی است . ما باید با تلاش و کوشش
شور وشادابی این زبان را تا همیشه تاریخ زنده نگهداریم
2- به عنوان یک ایرانی ، برای حفظ زبان فارسی چه وظایفی دارید ؟ درچند جمله بنویسید .
به کار نبردن واژه های معادل زبان فارسی از سایر زبان ها .
کاربرد صحیح واژه ها و عبارات و خارج نکردن واژه ها از شکل
صحیح و ادبی آن ها ( عبارات را عامیانه به کار نبریم ) .
3- با استفاده از (( که ، از ، ولی ، هم )) متن زیر را کامل کنید .
یکی از پایه های زبان و فرهنگ ، واژگان آن زبان است که ما آن را قلب زبان می دانیم . ولی حفظ و نکو داشت
و کاربری درست کلمات زبان ملّی ، کمک به سرزندگی و قدرت و عظمت زبان و هم پویا سازی فرهنگ ملّی آن است
کارگاه نویسندگی
هر نوشته ای از چند جمله به هم پیوسته درست شده است . در هنگام نوشتن باید به ساده نویسی
و کوتاهی جمله ها ، توجه کنیم .
1- نوشته ی زیر را به صورت ساده و کو تاه تر بنویسید .
با مدادان ، خورشید از پشت افق ، یعنی آن جایی که در یا به آسمان می پیوندد ، پدیدار می شود
و چهره ی زرین خود را به جهانیان نشان می دهد
سپیده دم خورشید از مشرق طلوع می کند و نور خودرا به مردم می بخشد
2- متنی در یک بند بنویسید و کلمات متضاد (( فراز و فرود )) و (( شکست و پیروزی )) را در آن بکار ببرید .
زندگی سر شار از فراز و فرود است انسان در طول زندگی با شکست ها
وپیروزی های زیادی روبرو می شود که باید تمام آن هارا در قالب تجربه به
دیگران هدیه کند
3- با توجه به نوشته ی سمت راست ، بخش های خالی سمت چپ جدول را کامل کنید .
قبلا در باری زبان فارسی می دانستمکه دارای سابقه ی طولانی و پرباری در میان سایر زبان هاست .
اکنون یاد گرفتم که این میراث با ارزش را به شکل صحیح آن حفظ کنم و به آیندگان انتقال دهم .
پس تلاش می کنم درباره زبان مادری ام مطالعات دقیق تری داشته باشم و در کاربرد صحیح واژگان کوشا باشم .
زبان فارسی را دوست دارم چون این زبان بزرگانی دارد که باعث افتخار و سربلندی من در بین جهانیان است .
4- ضرب المثل (( زبان سرخ ،سر سبز می دهد بر باد )) را در یک بند توضیح دهید
بدون فکر و اندیشه سخن گفتن می تواند برای انسان مشکلاتی را به وجود بیاورد .حتی می تواند جان انسان را به خطر بیاندازد .پس بهتر است پیش از سخن گفتن فکر کنیم و هر سخنی را در هر جایی نگوییم تا خودرا از آسیب حفظ کنیم .
(به نام آن که سایبان محبت و رحمت است)